REKLAMA
mycall


Clustery w Norwegii

Clustery-w-Norwegii

Formuła rozwoju innowacyjnej gospodarki i wsparcia dla innowacyjnych przedsiębiorstw.

1. W gospodarce norweskiej forma clusteru, czyli dobrowolnego porozumienia firm
o współpracy w realizacji wspólnych działań (projektów) ukierunkowanych na rozwój lub wykorzystanie innowacyjnych technologii w realizacji celów gospodarczych jest dość powszechnie spotykaną praktyką.

2. Podstawowe obszary aktywności w tworzeniu clusterów obejmują np. takie takie dziedziny jak:

· gospodarka morska

· ochrona środowiska,

· energia odnawialna,

· ICT

3. W tworzenie clusterów uczestniczą podmioty zarówno z sektora publicznego jak
i prywatnego, często współpracując w formule PPP.

4. Z zasady stosowane jest podejście regionalne do poszukiwania (identyfikacji) potencjalnych członków. Nie mniej jednak z uwagi na ukształtowanie geograficzne kraju oraz rozkład aktywności gospodarczej i potencjału R+D (dominacja w obszarze Norwegii południowej) jest akceptowane uczestnictwo podmiotów, których siedziba znajduje się poza właściwym regionem formowania clusterów.

5. Podmioty tworzące cluster zachowują odrębność prawną, realizują własne strategie rozwojowe i cele gospodarcze, wykorzystując dorobek wspólnego działania czy to w postacie zrealizowanych wspólnych projektów (często R+D), czy to korzystając z efektu synergii lub komplementarności potencjałów gospodarczych członków clusteru. Jest także możliwe ustanowienie formalnego zarządu clusteru, koordynującego jego działalność
w obszarze działań wspólnych.

6. Tworzenie clusterów w Norwegii odbywa się w następujących okolicznościach:

a) firma posiada zdefiniowane potrzeby w zakresie innowacyjności. Poszukuje partnerów dysponujących innowacyjnym rozwiązaniem bądź poszukujących podobnego rozwiązania. W obu przypadkach cluster tworzony jest z perspektywą rozwijania poszukiwanego rozwiązania w dłuższej perspektywie.

b) firma posiada innowacyjne rozwiązanie i poszukuje partnerów dla jego wykorzystania (komecjalizacji), gotowych wykorzystać istniejące rozwiązanie i ponosić koszty dalszego jego rozwijania.

c) wykonana analiza potencjału regionu i tworzona w oparciu o nią polityka rozwoju regionalnego wykazują możliwość oparcia rozwoju o potencjał (zapotrzebowanie) innowacyjny drzemiący (rozproszony) w wielu firmach i którego aktywacja możliwa jest przy wspólnym działaniu zainteresowanych podmiotów. W takich przypadkach inicjatywa tworzenia clasteru (ów) podejmowana jest z wykorzystaniem działających
w regionie instytucji publicznych, np. stowarzyszenia, uczelnie, samorząd gospodarczy, agendy rządowe w rodzaju (państwowej) Korporacji Rozwoju Przemysłu SIVA, rządowej agencji promocji gospodarczej Innovation Norway.

7. Istotnym czynnikiem umożliwiającym rozwój gospodarki opartej na innowacjach jest dostęp do finansowania projektów rozwojowych. Z tego względu jest mocno rekomendowane jest włącznie do struktur clusterów instytucji z sektora finansowego działających w regionie (banki, firmy ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne), zainteresowanych rozwojem swoich usług w regionie i w sektorze przedsiębiorstw, także sektorze użyteczności publicznej.

8. Finansowanie rozwoju innowacyjnej gospodarki jest także realizowane środkami publicznymi, poprzez system dotacji i pożyczek udzielanych ze środków publicznych. Głównymi gestorami środków publicznych dostępnych dla konsorcjów są Norweska Rada Badań Naukowych, Korporacja Rozwoju Przemysłu SIVA oraz Innovation Norway. Finansowanie dotyczy zaakceptowanych projektów rozwojowo-badawczych lub wdrożeniowych, a nie samych konsorcjów.

9. Ciekawym przypadkiem tworzenia clusteru jest Cluster Morski Regionu Oslo. Podstawą podjęcia decyzji jego utworzenia były fakty stanowiące, iż:

· norweskie firmy ubezpieczeniowe działające w sektorze morskim (np. P & I Clubs, Skuld, Gard) posiadły znaczący (20%) udział w globalnym rynku ubezpieczeń morskich,

· norweskie firmy brokerskie (działające w obszarach przewozów, zamówień/ sprzedaży statków, kompletacji dostaw, prac rozbiórkowych) takie jak Fearnleys,
R.S Platou wraz ze 180 mniejszymi, ale rozpoznawalnymi firmami, obsługują znaczną część rynku globalnego w powyższym zakresie,

· norweski rejestr statków posiada 16% udziału w światowym rynku usług klasyfikacyjnych,

· firmy norweskie są uznanym dostawca wyposażenia statków dla stoczni na całym świecie.

Aby zachować (lub nawet zwiększyć) osiągnięty udział w rynku uznano za konieczne:

a) pogłębianie poziomu wiedzy nt. światowej gospodarki morskiej,

b) badanie trendów jej rozwoju,

c) antycypowania oczekiwanego poziomu dostosowania oferty do potrzeb odbiorcy.

Stało się to podstawą procesu analizy pozycji konkurencyjnej firm norweskich, w efekcie którego uznano za konieczne utworzenie clusteru morskiego The Oslo Region Maritime. Skupia on w swojej strukturze ww. firmy bezpośrednio związane z gospodarka morską, ośrodki naukowe jak i badawczo-rozwojowe o uznawanej międzynarodowo pozycji,
a celem jego jest podnoszenie poziomu wiedzy o rynku i kwalifikacji zawodowych pracowników, co w połączeniu z zapleczem R+D porowdzić powinno do podnoszenie potencjału konkurencyjności poszczególnych uczestników clusteru.

Do członków clusteru o statusie naukowo-badawczym należą m. in.:

· Norweski Uniwersytet Naukowy i Technologiczny z Trondheim,

· Wydział Prawa Morskiego Uniwersytetu w Oslo,

· Norweska Szkoła Zarządzania,

· Norweska Szkoła Gospodarki i Zarządzania.

Jednostki o statusie badawczo-rozwojowym reprezentowane są m. in. przez:

· Marintek, część badawczo-rozwojowa SINTEF Group,

· Konsberg Maritime,

· Telenor Maritime,

· Norwegian Defence Establishment.

10. Innym przykładem clusteru jest Oslo ITC Network, powołany w roku 2009 dla upowszechnienia tzw. gospodarki elektronicznej zarówno w sektorze przedsiębiorstw jak i sektorze publicznym. Zgodnie z przyjęta definicją cluster działa jako organizator
i promotor projektów prowadzących do praktycznego upowszechnienia tzw. mobilnego stylu pracy i życia. Cluster posiada status prawny i formalny zarząd.

Istota podejmowanych działań jest wymiana informacji pomiędzy uczestnikami clusteru poprzez utworzona informacyjną strukturę sieciową i jego otoczeniem gospodarczym prowadząca do identyfikacji potrzeb w zakresie rozwoju zastosowań ITC zarówno
w obszarze przedsiębiorczości jak i usług publicznych. Przybiera to formy komunikacji elektronicznej jak i postać seminariów i konferencji temetyczno-problemowych
(komunikacji wewnątrz clusteru i z jego otoczeniem wykorzystywane są m.in. tzw. media socjalne w postaci Facebook i Twitter).

Do znaczących projektów realizowanych przez członków clusteru należą:

a) system opieki domowej na chorymi i opieki nad osobami starszymi wykorzystujący technologie ITC (np. informacje o przepisanych lekach, ich dawkach i podawaniu przekazywane są bezpośrednio do opiekunów społecznych/pielęgniarek),

b) system informacji pogodowej skierowany do pacjentów podatnych na oddziaływanie warunków pogodowych,

c) system informacji o kierunkach rozwoju ICT skierowany do firm IT umożliwiający im przygotowanie odpowiedniej oferty oprogramowania dla sektora ITC.

11. Kolejnym ciekawym przypadkiem utworzenia clustera łączącego efektywnie naukę z R+D
i praktycznym wykorzystaniem wyników jest założony w roku 2006 Oslo Cancer Cluster (OCC). Cluster ma na celu poprawę komfortu pacjentów chorych na raka poprzez rozwój nowoczesnych metod diagnostyki i leków. Już w roku 2007 uzyskał nadany przez rząd Norwegii status Norweskiego Centrum Eksperckości w zakresie chorób nowotworowych. Do roku 2010 firmy biotechnologiczne skupione w OCC prowadziły kliniczne badania rozwojowe ponad 50 leków. Jednym z najznaczniejszych osiągnięć o komercyjnym znaczeniu (ca 800 mln USD) jest umowa z Bayer (USA) dotycząca rozwoju i produkcji leku o nazwie Alfaradin , zapobiegającego tzw. przerzutom na raka z innych organów na tkanki kostne. Cluster jest otwarty dla firm zagranicznych Cluster skupia 60: firm publicznych, prywatnych, badawczo-rozwojowych, szpitali i instytucji odpowiedzialnych za poprawę warunków życia. Cluster rozwinął bliską współpracę ze znanymi ośrodkami naukowo-nadawczymi za granicą: w Lund (Szwecja), Haidelbergu/Niemcy, Tuluza/Francja, Uniwesytew Północna Karolina/USA.

12. Norwegia jako członek EOG posiada dostęp do funduszy europejskich. W odniesieniu do funkcjonowania clusterów pozyskiwane są środki dostępne z programów InterReg III C. Między innymi zlokalizowany w Oslo cluster Teknopol aktywnie zaangażowany jest
w projekt STRANTIC realizowany przez partnerów pochodzących z Francji, Północnej Nadreni Westfali, Hiszpanii, Macedonii.

13. Teknopol Oslo jest także członkiem międzynarodowego konsorcjum realizującego w ramach InterReg III C projekt JOSEFIN, celem którego jest udzielanie gwarancji (poręczeń) dla przedsiębiorstw z sektora MSP z państw regionu Morza Bałtyckiego, poszukujących finansowania w sektorze finansowym dla realizacji projektów rozwoju innowacji. Zmniejszenie ryzyka po stronie kredytodawcy osiągane poprzez udzielanie gwarancji
i poręczeń umożliwia się instytucja finansowym większe zaangażowanie ich portfolio w finansowanie rozwoju technologii, innowacje produktowe i procesowe, urynkowienie oraz internacjonalizację firm sektora MSP.

Polskim partnerem w projekcie JOSEFIN jest Dolnośląski Urząd Marszałkowski. Pozostałymi partnerami są:

· Investition Bank z Berlina,

· Fundusz Kredytowy i Gwarancji Eksportowych z Estonii,

· Agencja Inwestycji i Rozwoju z Łotwy

· Litweskie Centrum Innowacji

· Teknikdalen Fundation ze Szwecji.

Podsumowując można stwierdzić, że w kraju wielkości Norwegii, przeznaczającym na postęp naukowo-techniczny znaczące acz ograniczone środki (niecałe 2% PKB, tj 1,85% w 2007 r. a docelowo 3%, podczas gdy Polska mniej niż 1%, tj. 0,61% wg. danych za rok 2008) jako jedną z dróg zapewnienia efektywnego ich wykorzystania jest organizacyjna forma clusteru, prowadząca do zastosowania formuły partnerstwa publiczno-prywatnego.

Źródło: Materiały pochodzą ze strony Ambasady RP w Oslo
fot: freeimages.ocm

Skomentuj